عسل

همه چیز درباره عسل

خواص عسل

عسل یک واژه عربی است که در فارسی آن را انگبین می‌گویند.

عبارت است از شهد گل‌ها که زنبور عسل توسط خرطوم کوچک خود آن را مکیده و از راه دهان به کیسه بسیار کوچک خود موسوم به کیسه عسلی وارد می‌کند.

وقتی میزان شهد جمع‌آوری شده به حدود “۴۰” میلی‌گرم رسید، گل‌ها را رها کرده و به سمت کندو پرواز می‌کند.

جالب اینکه برای تهیه یک کیلو عسل، زنبور باید شهد “۲۰” میلیون گل را جمع و به کندو حمل کند.

جالب‌تر این است که زنبور عسل خاصیت ثابت گلی دارد، یعنی تا وقتی که مشغول جمع آوری شهد یک گل است، روی سایر گل‌ها نمی‌نشیند.

 

خواص عسل و مواد موجود در آن :

عسل از قدیمی ترین و نخستین شیرین کننده هایی است که انسان استفاده کرده است و شامل قندهایی چون گلوکز، فروکتوز، مواد معدنی همچون منیزیم، پتاسیم، کلسیم، کلریدسدیم، گوگرد، آهن و فسفات است.

در ضمن اینکه ویتامین هایی همچون B1 ، B2 ، B6 ، B3 ، B5 و C نیز براساس کیفیت و نوع عسل به نسبت های متفاوت در آن دیده می شود.

علاوه بر موارد ذکر شده در حد کمی مس، ید و روی نیز در عسل وجود دارد.

به همین جهت در حال حاضر زنبورهای عسل یکی از بخش های اساسی و اصلی اقتصاد کشاورزی سالم به حساب می آیند. از ویژگی های مهم عسل خاصیت میکروب کشی آن است.

عسل یک ضدعفونی کننده طبیعی است. تحقیقات انجام شده در سال های اخیر نشان می دهد که گذاشتن آن بر روی زخم ها مانع عفونت می شود.

از آنجایی که عسل حاوی مواد آنتی باکتریایی است می تواند بخوبی باعث بهبود زخم ها شود.
زنبور عسل پیش از رسیدن به کندو در بین راه مقداری از آب شهد را جذب می‌کند و چون شهد گل‌ها حاوی “۵۰” تا “۸۰” درصد آب است،‌ با این عمل میزان رطوبت عسل را به حدود ۱۷ تا حداکثر۲۵ درصد می‌رساند، یعنی حدودا از هر سه گرم شهدی که زنبور عسل به کندو می‌آورد، یک گرم عسل به دستمی‌آید.

البته عسل مناطق شمالی کشور به علت بالا بودن رطوبت هوا از آب بیشتری برخوردار است و لذا آبکی می‌باشد، ولی عسل مناطق کوهستانی از آب کمتری برخوردار می‌باشد.

زنبور عسل نوعی از آنزیم دیاستاز به نام انورتاز را نیز به شهد اضافه می‌کند که این آنزیم به همراه مواد قندی و نشاسته‌ای که چهار پنجم وزن عسل را تشکیل می‌دهند، عامل اصلی متبلور شدن یا شکرک زدن عسل به شمار می‌روند.

لذا این باور که عسل غیرطبیعی شکرک می‌زند صحیح نیست، بلکه دلیل متبلور شدن و رسوب دادن عسل طبیعی وجود دیاستاز و همچنین کربوهیدرات ها می‌باشد.

دیاستاز، ‌ذرات خیلی ریز عسل را به خود جذب کرده و باعث ته‌نشین شدن آن می‌شود.

مقدار گلوکز عسل هر چه بیشتر باشد، زودتر متبلور و ته‌نشین می‌شود.

این خاصیت فقط در عسل‌های طبیعی و غیرتقلبی دیده می‌شود، زیرا تنها عسل‌های طبیعی حاوی دیاستاز هستند.

مدت زمان شکرک زدن یا متبلور شدن عسل بسته به نوع گل متفاوت است و حتی در مورد عسل اقاقیا به چهار سال هم می‌رسد.

در کشورهای اروپایی عسل سفت شده و متبلور شده را بیشتر می‌پسندند. تشخیص عسل طبیعی و غیرطبیعی از طریق مزه کردن غیرممکن است.

برای مصرف کننده یک راه بیشتر وجود ندارد و آن هم استفاده از ابزارهایی است که بدن در اختیارش گذاشته است.

با چشمانش شکل ظاهری عسل را ارزیابی می‌کند، با بینی‌اش آن را بو می‌کند و با زبانش آن را مزه می‌کند.
اگر مجموعه خصوصیات باب طبعش بود و اگر عسل عطر و طعم گل‌ها را داشت، آن عسل واقعی است و ارزش آن را دارد که بهایش را در حد معقول بپردازد.

لازم به ذکر است مزه، عطر، طعم، رنگ و بوی عسل فقط مربوط به گل هر منطقه می‌باشد و به نژاد زنبور عسل بستگی ندارد. نوع نژاد فقط در پرکاری و کم‌کاری تاثیر دارد.

همان طور که قبلا اشاره شد چهار پنجم وزن عسل را کربوهیدرات‌ها تشکیل می‌دهند و بقیه آن عبارت است از: پروتئین، املاح معدنی، عناصر معطر، آنزیم‌ها، ویتامین‌ها، گرده گل و آب .

هر ۱۰۰ گرم عسل ۳۳۰ کیلوکالری انرژی تولید می‌کند.

لذا عسل، غذایی مقوی و انرژی‌زاست و به کمک دیاستازهایش چربی‌های اطراف قلب را آب می‌کند.

به همین دلیل مصرف آن به سالخوردگان و بیماران قلبی توصیه می‌شود.
چگونه عسل در درمان زخم ها مؤثر است؟
زمانی که عسل با رطوبت بدن تماس پیدا می کند.

آنزیم گلوکز اکسیداز که توسط ایجاد شده است به آرامی آزاد می شود و پراکسید ئیدروژن ضد عفونی کننده به میزان زیادی آزاد می شود و می تواند در حدی که به خود بافت آسیب نرساند، باکتریها را نابود کند.

در ادامه با جذب مایعات و مواد مقوی به منطقه آسیب دیده باعث رشد سلولی و جلوگیری از خشک شدن زخم می شود.

فعالیت استمیک عسل باعث حضور یک لایه از مایع بین بافتها و بانداژ می شود و باعث می شود در هنگام نیاز بدون درد جابه جا شود و سلولهای جدید پاره نشود.

به همین جهت در برخی بیمارستانهای دنیا برای درمان زخم بستراز ترکیبات آن استفاده می شود.

ویژگی های منحصر به فرد:

۱_ به راحتی هضم می شود: مولکول های قند موجود در آن می توانند به راحتی به سایر قندها تبدیل شوند، به همین جهت حتی حساس ترین معده ها نیز می تواند آن را به سادگی هضم کند.
۲_ منبع بسیار خوبی از آنتی اکسیدان است: نقش بزرگی در جلوگیری از سرطان و همچنین بیماریهای قلبی دارد.

۳_ سطح کالری آن پایین است: در مقایسه با سایر مواد قندی ۴۰% کمتر کالری دارد، هرچند انرژی آن بسیار بالاست، اما به وزن بدن شخص اضافه نمی کند.
۴_ به سرعت در خون پخش می شود: وقتی با میزان مناسبی آب مخلوط شود. پس از ۷ دقیقه در جریان خون پخش می شود و با آزادسازی ملکول قند به عملکرد بهتر مغزکه اصلی ترین مصرف کننده قند در بدن است، کمک می کند و مانع بروز خستگی می شود.
۵_ در سلامت و ساخت عوامل خونی مؤثر است: بخش مهمی از انرژی مورد نیاز برای این مورد تأمین می کند، به علاوه باعث تمیز شدن خون می شود.

دارچین و عسل را با هم بخورید :

مخلوط عسل و دارچین درمان کننده بسیاری از بیماری ها در زمان قدیم و حال می باشد. امروزه دانشمندان بر این عقیده هستند که عسل با وجودی که شیرین است، اما اگر در مقدار معین مصرف شود حتی برای بیماران دیابتی هم مضر نمی باشد.

مجله معروفی در کانادا به نام Weekly World تعداد ۹۵ نوع بیماری که توسط عسل و دارچین درمان شده اند را نام برده است.
در این مقاله با عسل و دارچین، درمان کننده بسیاری از بیماری ها آشنا می شویم.

ورم مفاصل

– یک قسمت عسل را در ۲ قسمت آب گرم حل کرده و به آن ۱ قاشق چای خوری پودر دارچین بیافزایید.

خمیر حاصله را روی محل درد به آرامی بمالید. درد بعد از ۱۵ دقیقه از بین خواهد رفت.
– همچنین بیماران دچار ورم مفاصل می توانند، ۱ فنجان آب داغ را با ۲ قاشق عسل و ۱ قاشق چای خوری پودر دارچین مخلوط کرده و بنوشند. این عمل را هر روز باید انجام دهند تا بیماری شان معالجه شود.

– مطالعات انجام شده روی این بیماران نشان داده است که، اگر این بیماران قبل از صبحانه مخلوط ۱ قاشق غذاخوری عسل با ۴/۱ قاشق چای خوری پودر دارچین را میل کنند، درد آنها بعد از ۱ ماه از بینخواهد رفت.

بیماران مورد مطالعه نمی توانستد راه بروند اما بعد از استفاده از این روش، توانستند به راحتی شروع به راه رفتن بدون درد کنند.

جلوگیری از ریزش مو

– قبل از حمام کردن، ۱ قاشق غذاخوری عسل به همراه با ۱ قاشق چای خوری پودر دارچین مخلوط کرده و روی سر خود بمالید و ۵-۱۵ دقیقه صبر کنید و سپس موهای خود را بشوئید.

عفونت مثانه

– ۲ قاشق غذاخوری عسل به همراه با ۱ قاشق چای خوری پودر دارچین را در ۱ لیوان آب گرم حل کرده و آن را بنوشید.

این روش باعث می شود که میکروب های مثانه را از بین برود.

 

خواص عسل را میتوان در دراز مدت به پس از خوردن وعده ها مشاهده کنید.

 

درد دندان

– ۵ قاشق چایخوری عسل به همراه با ۱ قاشق چای خوری پودر دارچین مخلوط کرده و خمیر حاصله را روی دندان خراب بمالید. این عمل را ۳ بار در روز انجام دهید تا دندان خراب و دردناک درمان شود.

 

کلسترول

– ۲ قاشق غذاخوری عسل به همراه با ۳ قاشق چای خوری پودر دارچین را در مقداری برابر ۲ لیوان چای حل کرده و آن را بنوشید. بدین وسیله بعد از ۲ ساعت کلسترول خون به اندازه ۱۰ درصد پایین می آید.

– تحقیقات اخیر نشان داده است که مصرف عسل خالص در درمان بیماران مبتلا به کلسترول بسیار مفید است.

سرماخوردگی

– به مدت ۳ روز از مخلوط ۱ قاشق غذاخوری عسل گرم با ۴/۱ قاشق چایخوری پودر دارچین استفاده کنید.

این روش برای درمان سرفه مزمن، سرماخوردگی و سینوزیت به کار می رود.
– عسل محتوی مواد مفید طبیعی است و به این ترتیب از آنفلوآنزا و سرماخوردگی جلوگیری می کند.

 

ناباروری , باردار شدن

– زنان می توانند از پودر دارچین برای باردار شدن استفاده کنند.

– زنان نابارور مقداری پودر دارچین را با ۲/۱قاشق چای خوری عسل مخلوط کرده و آن را به طور مرتب در روز روی لثه یا دهان خود قرار دهند.

این کار باعث می شود که مخلوط حاصل از طریق بزاق وارد بدن شود.
– مردان ۲ قاشق غذاخوری عسل را قبل از خواب میل کنند تا این مشکل برطرف شود.

 

خواص عسل ها بسیار متونع هستند در مدل های مختلف عسل 

 

معده درد

– مخلوط عسل و پودر دارچین ، درمان کننده درد معده، زخم معده و نفخ می باشد.

بیماری قلبی

– خمیر عسل و پودر دارچین را تهیه کنید و آن را بر روی نان به جای مربا قرار دهید.

این روش را به طور مرتب به عنوان صبحانه میل کنید.

– این روش باعث پایین آوردن کلسترول، کاهش ضربان قلب، به راحتی نفس کشیدن، بهتر شدن جریان خون و جلوگیری از بیماری قلبی می شود.

 

بهبود سیستم ایمنی

– استفاده روزانه از عسل و دارچین باعث حفاظت بدن از باکتری و ویروس می شود.
– عسل، محتوی مقدار زیادی ویتامین و آهن می باشد و بدن را مقاوم می کند.

– استفاده روزانه از عسل، باعث عملکرد بهتر گلبول های سفید خون می شود و درنتیجه بهتر با ویروس ها و باکتری های وارد شده به بدن می جنگد.

سوء هاضمه

– قبل از هر وعده غذا، پودر دارچین را روی ۲ قاشق غذاخوری عسل بریزید. این کار باعث می شود که

اسید معده ترشح شود و غذای وارده به معده را هضم کند و از سوء هاضمه جلوگیری کند.

تاول

– ۳ قاشق غذاخوری عسل با ۱ قاشق غذاخوری پودر دارچین مخلوط کرده و قبل از خواب، روی تاول بگذارید و صبح مخلوط مالیده شده بر روی تاول را با آب گرم بشویید.

اگر این کار را به مدت ۲ هفته هر روز انجام دهید، تاول را از ریشه از بین خواهید برد.

عفونت پوستی

– تمام عفونت های پوستی و اگزما با استفاده از عسل و پودر دارچین درمان می شوند.

کاهش وزن

– ۱ فنجان آب،عسل و پودر دارچین را هر روز و قبل از صبحانه با معده خالی بنوشید.

– اگر مخلوط گفته شده را هر روز بنوشید، از تجمع چربی در بدن جلوگیری کرده و باعث کاهش وزن می گردد.

سرطان

– عسل و دارچین، درمان کننده سرطان های معده و استخوان شناخته شده است.

خواص عسل بسیار زیاد است و این پست بخش بسیار کوچکی از خواص عسل را برای شما آماده سازی کرده بود.

خواص عسل ها بسیار متونع هستند در مدل های مختلف عسل

فروشگاه محصولات
شبکه های اجتماعی فروشگاه

سبد خرید

telegram

insta
زنبور عسل

۵۰ نکته جالب درمورد زنبور عسل

۵۰ نکته جالب درمورد زنبور عسل

نکته  عسل هـمواره به عنوان  غـذایی سالم و طبیعی مورد استفاده ی انسان بوده است و مشهوراست

که خداوند فقط دو ماده را صرفاً به عنوان غذا آفریده که یکی شیر و دیگری عسل می باشد .

صرف نظر از جنبه ی غذایی برخی فرآورده های زنبورعسل ، عسل گسترده ترین و پرمصرف ترین

داروی طب سنتی ایران بوده ، و تنها داروی مادی مورد اشاره در قرآن مجید است .

نکته

همچنین امروزه مشخص شده که تمام هفت فرآورده ی زنبورعسل شامل عسل ، عسلک ،

گرده ی گل ، ژله ی رویال ، موم ، بره موم و زهر به لحاظ بهداشتی و دارویی دارای

اهمیت فراوان می باشند .

نکته
زنبورعسل تنها دامی است که جهت تغذیه ی خود از اندام های گیاهی یا جانوری استفاده

نمی کند و به عبارتی می تواند از هیچ ، با   ارزش ترین محصول کشاورزی و دامی را به وجود آورد .

نکته

از طرفی نه تنها هیچ گونه زیانی به مراتع و محصولات کشاورزی وارد نمی کند ؛ بلکه می تواند

منشأ اثرات و برکات فراوانی نیز باشد و دهها برابر قیمت عسل تولیدی ، از طریق گرده افشانی گیاهان

نکته

به انسان و محیط زیست او سود برساند .

نکته
نکات کاربردی
۱ – در قرآن کریم یک سوره به نام زنبور عسل آمده ودر دو آیه اشاره ی مستقیم به آن شده است  .
۲ – علت اصلی رطوبت داخل کندو درزمستان ، مصرف عسل است.
۳ – مصرف یک کیلو گرم عسل ،یک لیتر آب تولید می کند .
۴ – بعد از عسل ، موم مهم ترین فرآورده ی زنبور عسل به شمار می آید .
۵ – مهم ترین غذایی که زنبور برای رشد به آن نیاز دارد گرده است .
۶ – قطر دانه های گرده حدود ۵/۲ تا ۳۵۰ میکرون است .
۷ – مقدار مصرف گرده ی یک کلونی در سال ، حدود ۲۵ تا ۳۵ کیلوگرم است .
۸ – به طورمعمول زنبورهایی که به جمع آوری گرده مشغول هستند گاهی شهد

نیز جمع آوری می کنند ؛ ولی عکس این حالت دیده نمی شود .
۹- ذخیره کردن گرده ی گل فقط  درحجره های کارگر صورت می گیرد ؛ ولی در مورد

عسل این طور نیست .
۱۰- در سبد گرده ممکن است چند نوع گرده مشاهده شود ؛ ولی درعسل دان

فقط یک نوع عسل است .
۱۱- گران ترین عسل جهان عسلی است که در سواحل دریای سیاه ترکیه تولید

می شود و  هر کیلو حدود ۲۵۰ دلار به فروش می رسد .
۱۲- ﮊله ی رویال موجود در حجره های کارگر مرغوبیت کمتری نسبت به ﮊله ی رویال

حجره های ملکه دارد .
۱۳- عسل تنها ماده غذایی است که در ارزیابی کیفی و استانداردهای آن ، آزمایش

میکروبی وجود ندارد .
۱۴ – قاره ی آفریقا رکورد دار تولید موم در جهان است .
۱۵- کانـادا بـا تولید میانگین ۵۵ کیلو عسـل به ازای هـر کنـدو در سـال ، در این زمینه رکورد داراست .
۱۶- میانگین تولید عسل به ازای هر کندو در ایران ۱۰کیلو است  و در جهان۸ کیلو می باشد .
۱۷- ایران از نظر تولید عسل در مقام یازدهم و از نظر تعداد کندو در مقام نهم جهانی قرار دارد .
۱۸- زنبور، نوزادان را در دمای ۵/۳۳ درجه ی سانتی گراد در داخل کندو پرورش می دهد .
۱۹ – ازحرارت  ۳۴-۳۹ درجه ی سانتی گراد جهت سرد کردن کندو اقدام می شودو در زمان

تهویه ی کندو،آب زیادی توسط کارگران  به داخل کندو وارد می شود .
۲۰ – بهترین دما برای فعالیت زنبور، دمای بین ۱۶-۳۲ درجه ی سانتی گراد است .
۲۱ – فعالیت زنبور در دمای ۱۰ درجه ی سانتی گراد شروع می شود .
۲۲ – زنبور در حرارت کمتراز ۸ درجه فعالیتی از خود نشان نمی دهد .
۲۳ –  قدرت درک تغییر درجه حرارت در زنبور۱۰ برابر انسان است .این قدرت در انسان ۲

درجه سانتیگراد است
۲۴ – آنتن در زنبور کارگر عمدتاً به منظور یافتن گل و در ملکه برای درک وضع تخم ریزی مورد

استفاده قرار می گیرد .
۲۵ – زنبور عسل  ۱۶ زوج کروموزوم دارد  .
۲۶ – در نهمین روز پس از تخم ریزی ،پنجمین و آخرین پوست اندازی دوران لاروی صورت

می گیرد . در این مرحله سینه و شکم به طور کامل نمایان است .
۲۷- لارو زنبور عسل در غذای خود غوطه ور است ؛ بنابر این تا پایان دوره ی لاروی که انتهای

روده به مخرج وصل می شود مدفوع نمی کند .
۲۸- میزان تخم ریزی ملکه در روز، حداکثر حدود ۳۰۰۰ تخم است ، که این میزان هم وزن خود

ملکه است و علت آن تغذیه ی منحصربه فرد ملکه است . این موضوع در جهان جانوران یک

رکورد محسوب می شود .
۲۹ – تخم درون حجره ی ملکه با تخم درون حجره های کارگر فرقی ندارد .
۳۰ – ملکه در هفتمین روز خروج از حجره برای جفت گیری آماده می شود .
۳۱ – مدت زمان جفت گیری حدود ۱۰ تا ۳۰ دقیقه است .
۳۲ – تخم ریزی ملکه ۲ یا ۳ روز بعد از جفت گیری شروع می شود و حداکثر این زمان یازده روز است.
۳۳ – جفت گیری ملکه فقط برای یک بار در طول عمر صورت می گیرد و اسپرم دریافتی تا حدود

۶ سال در کیسه ی اسپرم ملکه به صورت سالم و نیمه فعال باقی می ماند . این موضوع یکی

از شگفتی های زندگی زنبور عسل و از موارد استثنایی حیات جانوران است
۳۴-  در زنبور عسل ، متابولیسم دوران لاروی به گونه ای است که دفع مدفوع وجود ندارد .
۳۵ – دو ملکه ی خواهر نمی توانند با هم ، همزیستی کنند ؛ ولی ملکه های مادر و دختر برای

مدتی می توانند
۳۶ – فرق لارو ملکه و لارو کارگر در مصرف ﮊله ی رویال و تغذیه ی آنهاست .
۳۷ – کندو باید حداقل ۱۵ تا ۲۰ سانتی متر از زمین فاصله داشته باشد تا اولاً رطوبت را از

زمین نگیرد و ثانیاً با آمدن برف ، دریچه ی پرواز بسته نشود . برای جلوگیری از ورود آب باران

به داخل کندو ، کندو باید کمی به سمت جلو مایل باشد .
۳۸ – در موقع قرار دادن بچه کندو به داخل کندو، درصورت امکان حداقل یک قاب لارو ، درون

کندو قرار دهید .
۳۹ – ارتفاع دریچه ی پرواز ۷ میلی متر است .
۴۰ – زنبور نر فاقد نیش ، سبد گرده ، غدد مولد موم و خرطوم کامل است . جثه ی زنبور نر

نسبت به زنبورهای کارگر ، بزرگتر است .
۴۱- پرواز آشنایی  با محیط  از سن یک هفتگی پس از خارج شدن از حجره شروع می شود .
۴۲- حـجره هـای شـان ها بر حسب اندازه به دو گروه  کارگری و نـر تقسیم می شود . ملکه بـا

اندازه گیری اختلاف  ۵/۱ میلی متری بین آنها انتخاب می کند که تخم نر بگذارد یا کارگر .
۴۳ – زنبور ملکه ، شکمی بلند وکشیده دارد . بال های آن نسبت به شکم کوتاه است و فاقد غدد

مولد موم وسبد گرده می باشد .
۴۴ – زنبور در شب پرواز نمی کند و مانند مورچه حرکت می کند .
۴۵ – زنبور عسل برای نیش زدن نیاز دارد شکم خود را ۹۰ درجه بچرخاند . بنا بر این زنبورهای بچه

کندو و زنبور برگشتی از مزرعه بدلیل پر بودن شکم این امکان را ندارند .
۴۶ – در انتخاب محل کندوی جدید (بچه کندو) نوعی سیستم رای گیری در کلونی حاکم است

؛ بدین معنی که محل هایی که بیشترین رقص در مورد آنها صورت می گیرد ، انتخاب می شوند .
۴۷ – ملکه هیچ موقع از نیش خود به جز در مقابله با رقبا استفاده نمی کند ؛ زیرا هم شکم او

پر است و هم نیاز نیست در جایی که کارگران هستند از نیش خود استفاده کند . بعلاوه کلونی

با وجود ملکه برپاست ودر صورت اضطرار، اگر از نیش خود استفاده کند ، به دلیل نداشتن

خارهای وارونه روی نیش نخواهد مرد .
۴۸ – ملکه تنها عضوی از کلونی است که در کندو دفع مدفوع دارد . این مدفوع بلافاصله توسط

پرستاران به خارج کندو منتقل می شود . این موضوع رابطه ی تنگاتنگی با امنیت کلونی دارد .

زنبور نر و کارگر مدفوع خود را خارج از کندو دفع می کنند . این دو زنبور حتی قادرند در زمستان

یا در شرایط بد اقلیمی ، مدفوع خود را تا ۶ ماه نگه دارند .
۴۹ – در زمان تکثیر کلونی ، علایم و نشانه های مسیر برگشتی به کندوی مادر ، درعرض

چند دقیقه از حافظه ی زنبورهای همراه بچه کندو پاک شده ، علایم مکان جدید جایگزین می گردد.
۵۰ – دو مشکل بزرگ صنعت زنبورداری در سطح جهان ، یکی بچه کندو و دیگری زمستان

گذرانی در مناطقی غیر از استوا ست .

 

در وب سایت nikniko.ir

فروشگاه محصولات
شبکه های اجتماعی فروشگاه

سبد خرید

telegram

insta
زنبور عسل

زنبور عسل و چگونگی لانه سازیشان

زنبور عسل و چگونگی لانه سازیشان

عسل در وب سایت nikniko.ir

زنبور عسل گونه‌ای زنبور است که لانه سازی کرده و عسل می‌سازد. زنبور عسل این کار را با

گردآوری شهد گل‌ها در کندو انجام می‌دهد. در فارسی به زنبور عسل منگ، منج و مگس انگبین

هم گفته می‌شود. زنبورهای هر کندو یکی از سه نوع زنبور ملکه، زنبور نر و زنبور کارگر هستند. زنبور عسل از حشرات اجتماعی است حتی اگر در خارج از کندو دارای غذای کافی باشد نمی‌تواند به تنهایی زندگی کند.

زنبور عسل یکی از حشرات مفید برای انسان است که متعلق به رده دوبالان می‌باشد. زنبور

عسل خیلی پیش از انسان در روی زمین بوجود آمده و زندگی می‌کرده است. زنبور عسل حدود

۱۵۰ میلیون سال قبل وجود داشته و مشغول زاد و ولد بوده است. منتها با این تفاوت که در آن فاقد

یک زندگی اجتماعی بوده و مثل خیلی از زنبورهای غیر عسلی امروزی ، زندگی انفرادی داشته و هر

زنبور لانه مخصوص بخود را داشته و در آن زندگی می‌کرده است.

کندو محلی است که زنبورها در آن تولد یافته ، کار کرده ، خواهران و برادران خود را پرورش داده و

مواد غذایی لازمه را در آن انبار و ذخیره می‌کنند. زنبور عسل دارای نژادهای مختلف است و ساختمان

بدنی پیچیده‌ای دارند.

انواع زنبور عسل

در هر جمعیت سالم و کامل سه نوع زنبور عسل وجود دارد :

الف – یک ملکه (Queen) :

ملکه ی زنبور عسل تنها زنبور ماده ای است که قابلیت باروری دارد . ملکه تخم می گذارد ،

کلنی را سر حال نگه می دارد ، بزرگترین زنبور موجود در کندو است و به طور متوسط هجده ماه

عمر می کند ، اگر چه می تواند تا شش سال هم زندگی کند .

ب – چند صد تا حدود یک هزار عدد زنبور نر (prones) :

این نوع زنبورها کوتاه تر و چاق تر از ملکه هستند و چشم های بزرگ دارند اما نیش و غدد موم

یا سبد گرده ی گل ندارند و حداکثر هشت هفته عمر میکنند.

ج – چند هزار تا چند ده هزار عدد زنبور کارگر (Worker) :

زنبور کارگر ، زنبورهای ماده ی نابارور کوچکی هستند که از زنبورهای دیگر مراقبت و آن ها را غذا

می دهند ، از کندو مراقبت می کنند و جمع آوری شهد ، گرده ی گل ها ، بره موم و آب و تولید عسل را

بر عهده دارند . یک زنبور کارگر متولد شده در بهار یا تابستان حداکثر شش هفته و یک زنبور کارگر متولد

شده در پاییز تا شش ماه عمر می کند.

ملکه و تمامی زنبورهای کارگر ماده اند؛ فرق بین این دو در این است که دستگاه تناسلی کارگران ناقص

بوده و جفتگیری برایشان ناممکن است در حالی که دستگاه تناسلی ملکه کامل است و امکان جفتگیری

برایش فراهم است و جفتگیری هم میکند.

مجموعه ملکه ، زنبورهای کارگر و زنبورهای نر را یک جمعیت زنبور عسل می نامند. محلی که یک

جمعیت زنبور عسل در آن زندگی، تولید مثل و رشد میکنند یک « کندو » نامیده میشود. کندو خانه زنبور عسل است.

بدن زنبور عسل

بدن زنبورهای عسل از ۳ قسمت اصلی تشکیل شده است که به طور مختصر هر یک را بررسی

خواهیم نمود . این سه بخش عبارتند از :

الف – ساختمان داخلی زنبور

زنبور عسل بعد از اینکه شهد گل را به وسیله ی خرطوم می مکد ، آن را از راه مری به داخل کیسه

عسل می فرستد و در آن جا مقداری از آبِ شهد از جدار کیسه ، جذب خون می شود و شهد کمی

غلیظ تر می گردد. از راه جدار کیسه عسل مقداری دیاستاز به داخل شهد غلیظ شده می ریزد . همین

دیاستازها هستند که تمام خواص مفید و شفابخش عسل را به آن می دهند .

کیسه عسل به وسیله یک کانال قیفی شکل با روده در ارتباط است . هر وقت زنبور عسل گرسنه

می شود از ماهیچه های اطراف به کیسه عسل فشار می آورد و از آن جا مقداری عسل جذب بدن

زنبور عسل می شود ، زنبور شهد باقی مانده را به کندو می برد .

ب – ساختمان خارجی زنبور

قسمت ساختمان خارجی و بدن زنبور عسل از دو چشم مرکب ، سه چشم ساده ،

دو شاخک (آنتن) ، دهان همراه با خرطوم ، سینه ، بال ها ، پاها و شکم تشکیل شده است .

ج – مهم ترین غده های زنبور

زنبور عسل دارای چندین غده ی مهم میباشد از جمله :

غده های شیری (غده ای که ژله رویال ترشح میکند)

غده های بزاقی (زنبور ها به کمک ترشحات غده بزاقی خود ، در سنین لاروی به دور خود

پیله ای می تنند تا بقیه دگردیسی شان را داخل آن به پایان رسانده و تبدیل به یک زنبور کامل گردند)

غده زیر آرواره ای (از این غده ماده ای ترشح می شود که با بوی مخصوص اش باعث شناختن

و تمییز ملکه از سایر زنبورها می گردد )

غده های مومی (ترشح موم به وسیله این غده ها انجام می شود)

غده های بویایی (غده ای که به زنبور کمک می کند جمعیت خودش را حس کند و به کندوی دیگری نرود )

غده ی مخزنی (محل ذخیره کردن مدفوع )

غده ی سمی (غده ای که وظیفه ی تولید سم را دارد) .

ملکه زنبور عسل

ملکه، مادر اغلب زنبورهای موجود در کندو است. جنسیت ملکه ماده بوده و مهم‌ترین وظیفه‌اش

تخم‌گذاری می‌باشد. ملکه به عنوان رهبر کندو محسوب می‌شود و اگر ملکه را بردارند یا کشته شود

و جانشینی برای او وجود نداشته باشد بعد از سه یا چهار ساعت تمام کارهای کندو متوقف می‌شود

و بعد از مدتی زنبورها حدوداً ظرف دو روز اگر داخل کندو تخم روز وجود داشته باشد شروع به تولید

شفیره ملکه برای تولید ملکه جدید می‌کنند؛ پس از مدت دو هفته ملکه‌ها از شفیره بیرون می ایند

وباهم مبارزه می‌کنند تا سرانجام قوی‌ترین آنها دوباره رهبری کندو را به عهده می‌گیرد اما اگر تخم

روز داخل کندو نباشد.

بعد از مدت کوتاهی کارگران شروع به بکرزایی می‌کنند و کندو نر ریز می‌شود و در معرض نابودی قرار

می‌گیرد. ملکه از اواخر فروردین تا اواخر خرداد در شرایط متعادل روزانه حدود ۱۵۰۰ تا ۴۰۰۰ تخم می‌گذارد.

ملکه‌ها و کارگرها از تخم‌های لقاح شده(۳۲ کروموزوم) و نرها از تخم‌های غیر لقاح شده(۱۶ کروموزوم)،

به وجود می‌آیند. طول بدن ملکه بسته به هر نژاد متفاوت می‌باشد و به طور طبیعی بیش از ۵ سال

می‌تواند زنده بماند.

در زنبورداری تجاری بیش از دو سال از یک ملکه استفاده نمی‌شود به علت کاهش تخمریزی

(در سال اول ۵۰٪ و در سال دوم ۲۵٪ تخمریزی می‌کند و در سالهای آینده ۲۵٪ تخم می‌گذارد به همین

دلیل زنبوردار ملکه را در سال سوم حذف می‌کند). ملکه زنبور عسل در زمان شفیرگی عسل و گرده

نمی‌خورد و بجای آن ژله رویال از غدد ترشحی زنبوران کارگر می‌باشد مصرف می‌کند و بخاطر همین تک

غذا بودن در ۵ روز اول زندگی ۱۲۵۰ برابر بزرگتر از بقیه زنبوران می‌شود و عمر این زنبور از حدود ۴۵ روز

به ۵ تا ۷ سال افزایش پیدا می‌کند و شفیره‌ای که از عسل و گرده تغذیه شود هیچگاه به ملکه تبدیل

نشده و کارگر خواهد شد. ملکه تا آخر عمر توسط ژله رویال تولیدی کارگران تغذیه می‌شود.

نحوه لانه سازی زنبور عسل

پایان مهاجرت زنبورها به ندرت به نابودی ختم می شود اغلب پیشاهنگان که ماموران اکتشاف هستند

بایافتن مکان مناسب به ملکه و زنبوران دیگر اطلاع می دهند که این مکان یا طبیعی است یا انسانی آن

را تهیه کرده است به هر حال زنبورها وارد مکان جدیدی که به عنوان کندو انتخاب نموده اند می شود .

کندویی که زنبورها برای لانه گزینی انتخاب کرده اند در حقیقت باتلاش خودشان کندو می شود و گرنه

در بدو ورود کندوی انها عبارت است از حفره ای بدون موم وعسل . از این رو زنبورها شروع به ساختن

خانه ی جدیدشان می نمایند .آن ها که زودتر به سقف رسیدند با پاهای جلوی خود آویزان می شوند

وسپس زنبورهای بعدی به ردیف اول متصل می شوند و این عمل ادامه می یابد تا ساختاری از زنبورها

به شکل کله قند تشکیل می شود.

در این حالت تعدادی از زنبورها به نظافت کندو مشغول شده و عده ای دیگر درزها وشکاف های کندو را

مسدود می سازند به تدریج فعالیت زنبورها در آوردن شهد گل ها اغاز می شود وبنیان خانه ی جدید با

اولین محموله های شهد به این ترتیب گذاشته می شود اگر کار بر همین روال ادامه یابد ساختن کندو

تقریبا سه ماه به طول می انجامد اما ممکن است در بعضی موارد عسل و موم در اختیار زنبورها قرار داده

شود که در این صورت کار کندو سازی زودتر خاتمه می یابد .

نکته ی ظریفی در شروع خانه سازی زنبور عسل وجود دارد که به شرح زیر می باشد :

همان طور که گفته شد زنبورها خانه سازی خود را از سقف شروع می کنند که قران کریم در این مورد

لفظ یعرشون را به کار برده است.

 

فاصله ی بین کندو سازی و بهره برداری از گل ها

یکی دیگر از مواردی که می توان به آن اشاره کرد، فاصله ی میان انتقال مکان زنبور عسل و آغاز بهره

برداری او از گل های جدید است.  به صورت معمولی و طبیعی نزدیک دو تا سه ماه طول می کشد که

یک کندوی زنبور عسل جدید ساخته بشود و در تمام این مدت بیشترین توجه و تمرکز زنبورها بر امر ساخت

و ساز کندو می باشد و پس از گذشت این مرحله و اتمام ساخت کندو است که عملیات بهره برداری از

گل ها آغاز می شود.

کندوی جدید

پس از کوچ و یافت مکان مناسب برای کندو سازی فعالیت بسیار چشمگیر زنبورها آغاز می شود زنبورهای

کارگر بازحمت فراوان کار آوردن شهد گل ها به کندو و عسل سازی آغاز می نمایند فوق العادگی کار زنبورها

باعث می شود که بعد از پنج هفته همه ی زنبورهای که از کندوی قدیمی آمده اند تلف شوند وزنبورهای

جوانی که در کندوی جدید پرورش یافته اند جای انها را بگیرند .

مأموریت زنبوران در نشستن روی گل وبرداشت شیره وحمل ان به سوی کندو بسیار جدی وتخلف ناپذیر

است و وقتی زنبورها در پی انجام این مأموریت هستند برعکس داخل کندو هیچ رفتار دوستانه ای از خود

نشان نمی دهند و هدف همگی انها فقط رساند شهد گل ها به کندو می باشد .

همین زنبورهای که اگر در داخل کندو یکی از ان ها مورد ازار خارجی قرار بگیرد بقیه ی همکارانش نیش های

خود را برای دفاع از او آماده می سازند ،در خارج از کندو چنان غریبه می نمایند که اگر هزار زنبور شهد برنده

در حضور بقیه کشته شوند زنبور هزار ویکمی بر روی زنبورهای مرده می نشیند تا از شهد جمع اوری شده

توسط آنها هم استفاده کند . زیرا وظیفه ی شهد رسانی به کندو چنان خطیر وتخلف ناپذیر است که زنبورها ی

کارگر برای انجام ان حتی از جان خود و دیگران نیز می گذرند .

امروز با وسایل آزمایشی از قبیل رنگ کردن یا نشان دار کردن زنبورها به نحوه دیگر در یافته اند که یک زنبور

در طول زندگیش دائما وظیفه ی یکسانی را تکرار نمی کند بلکه هر زنبور حتی در طول روز هم وظایف متنوعی

را برعهده دارد مثلا اگر زنبوری صبح به مکیدن شیره ی گل ها مشغول است شب با چرخاندن بال هایش

هوای کندو را تعدیل می کند یا از لاروها مراقبت می نماید یا در خارج از کندو بر پرچم های گل ها نشسته

و پولن را به داخل کندو می آورد.

برای مشاهده ی مستقیم زنبورها امروزه درباغ وحش ها کندو هایی نصب شده که بانگاه کردن به ان

براحتی می توان ملکه را شناخت زیرا ساختمان این گونه کندوها به طوری است که قسمت های داخلی

آن شکار می باشد تشخیص ملکه از این طریق چندان مشکل نیست زیرا با دقیق نگریستن به کندو منطقه ای

مشاهده می شود که شکل ظاهری ان مانند گلی است که گلبرگ هایش همگی متمایل به قسمت وسط

گل هستند و در ان نقطه که تمایل همه ی گلبرگ ها و در واقع همه ی زنبورها به سوی آن است ملکه دارد .

به یقین می توان گفت که امکان ندارد زنبورها در جای که ملکه قرار دارد پشت به او باشند بلکه در هر مکانی

که ملکه قدم می گذارد همه ی زنبورها مواظب و مراقب و ملازم ملکه هستند و اوهم با تخم گذاری در خانه های

خالی کندو موجب ادامه ی حیات در کندو می شود .ملکه قبل از تخم گذاری ابتدا سرخودر ا وارد خانه ی مورد

نظر می کند تامطمئن شود که قبلا در ان تخمی نگذاشته است و پس از تخم گذاری در ان خانه این عمل را در

مورد خانه های دیگر نیز تکرار می کند .

البته خود زنبورها قبل از رسیدن ملکه به ان نقطه دقیقا محل را مورد بررسی قرار داده اند به هر حال این همه

دقت برای افزایش نظم در کندو و بالا رفتن کیفیت زندگی در ان است . اتحاد در میان اجتماع زنبورها

و انسجام در عمل و هماهنگی در رفتار از ابعاد توحیدی این موجود شگفت اور است .

البته شگفتی های موجود در نحوه ی عملکرد زنبور عسل تاحدود زیادی مربوط به ساختمان پیچیده

و تحسین برانگیز بدنی او می شود مثلا چشم های زنبورعسل حدود هفت هزار سطح دارد که هر

سطح در واقع مربوط به یک واحد چشمی یا (اوماتیدی )است و این ساختار ،زنبور را قادر می سازد تادر

تاریکی شب هم ببیند یا در انتهای شاخک های زنبور تعداد زیادی فرورفتگی وجود دارد که نسبت به بوهای

مختلف حساس وهمین توانایی خارق العاده اورا در امر انتخاب گل های مناسب و به دست اوردن شهد بهتر

راهنمایی می کند

زنبور عسل و باروری گل‌ها

برآورد می‌شود که زنبور عسل در تهیه و تولید یک سوم غذای بشری سهیم باشد؛ و این بدان معنی نیست

که عسل یک سوم غذای بشری است، بلکه باید گفت که زنبور عسل نقش مهمی در باروری گیاهان دارد

و اگر زنبور نبود چه بسا که در بسیاری از اوقات باروری گیاهان امکان‌پذیر نبود.

زنبور عسل وقتی بر روی گلی می‌نشیند، دانه‌های گرده را از اندام نرینه گل (پرچم) با خود برمی‌دارد و

هنگامی که به سوی گل دیگری می‌رود، با این دانه‌های گرده اندام مادینه گیاه (تخمدان) را بارور می‌سازد،

وبنا به اظهارات اتحادیه ملی پرورش دهندگان زنبور عسل در فرانسه، زنبور عسل اقدام به تلقیح وباروری

گل آفتابگردان و درختان سیب به میزان ۷۰٪ و توت فرنگیو گیلاس به میزان ۸۰٪ و درختان میوه دار کوچک

به میزان ۹۰٪ و شبدر و یونجه بنفش به میزان ۱۰۰٪ می‌نماید و اگر زنبور عسل نباشد، میزان تولیدات

گیاهی به شدت کاهش می‌یافت و بدین گونه قبل از این که به موضوع اهمیت تولید عسل بپردازیم، باید

کمی واقع بین باشیم و دریابیم که زندگی ما بدون زنبور عسل بسیار دشوار می‌شد.

باغداران و کشاورزان به خوبی از نقش زنبور عسل در باروری گیاهان و افزایش محصولات کشاورزی

آگاه هستند و به همین علت هیچ‌گاه در اجاره دادن باغ‌های خود به پرورش دهندگان زنبور عسل تردید

نمی‌کنند وبدین وسیله سعی می‌کنند که میزان تولید محصولات خود را دوبرابر سازند.

جمع‌آوری شهد – گرده – آب – بره موم – پاسبانی از کندو – تولید عسل – رسیدگی به ملکه

– پرورش نوزادان – رسیدگی به کندو و پاکیزگی آن از بیشترین وظایف زنبورهای کارگر می‌باشد.

محصولات زنبور عسل

عسل را میتوان اصلی ترین محصول زنبور عسل بیان کرد ، علاوه بر عسل محصولات دیگری نیز توسط

زنبور عسل تولید می شود که تمام محصولات زنبور عسل را بررسی خواهیم کرد :

۱ – عسل : عسل طبیعی شهد گل ها و گیاهان معطر می باشد که توسط زنبور عسل مکیده ، تغلیظ

و تغییر شکل داده می شود . خواص عسل بسیار شفابخش و مفید است و همین موضوع عسل را در

بین مردم محبوب کرده است .

۲ – موم : حاوی اسیدهای چرب ، استرهای موم ، هیدروکربن ها ، مواد معدنی و رنگدانه های گیاهی

کاروتنوئیدی است. بوی عسل می دهد و در دمای حدود ۶۰ درجه ی سانتیگراد ذوب می شود .

۳ – بره موم : صمغی چسبناک است که زنبور عسل آن را از روی گیاهان خاصی جمع آوری می کند

و از آن معمولا برای به هم چسباندن اجزای داخلی کندو استفاده می کند .

۴ – ژله رویال : یک منبع غذایی عالی است که غذای اولیه تخم زنبور عسل می باشد و اگر به مدت

سه روز تخم زنبور تغذیه شود تبدیل به یک زنبور کارگر و اگر به مدت هفت روز با ژل روبال تغذیه شود

تبدیل به ملکه می گردد.

۵ – گرده : این ذرات رنگارنگ که اشکال شگفت انگیزی دارند حاوی پیش سازنده های

اسپرم گیاهی هستند .

۶ – زهر : زهر یا نیش زنبور که توسط غده های سمی تولید می گردد و ادعا می شود که

در درمان آرتریت، بورسیت، تاندونیت، هرپس زوستر در کنار دیگر بیماری‌ها مفید فایده واقع می شود .

در وب سایت nikniko.ir

فروشگاه محصولات
شبکه های اجتماعی فروشگاه

سبد خرید

telegram

insta